«نادر میرزا قاجار» نواده «فتحعلی شاه قاجار» نیز در کتاب «خوراک‌های ایرانی» که به آشپزی دوره قاجار اختصاص دارد از این باور ایرانیان قاجاری پرده برمی‌دارد که قیمه متعلق به دوره ساسانیان و بلکه نخستین...

کد خبر: 1122632
تاریخ انتشار: ۱۴۰۱/۰۵/۲۳-۰۱:۲۷
ارسال توسط :
بازدید: 2
شاهنشاه خورش‌ها و نخستین خورش جهان/ «قیمه» از کی غذای نذری محرم شد؟

«نادر میرزا قاجار» نواده «فتحعلی شاه قاجار» نیز در کتاب «خوراک‌های ایرانی» که به آشپزی دوره قاجار اختصاص دارد از این باور ایرانیان قاجاری پرده برمی‌دارد که قیمه متعلق به دوره ساسانیان و بلکه نخستین خورش جهان است. وی درباره قیمه نویسندگی است: «شاهنشاه خورش‌ها و از ساسانیان مانده، بدان جای که از این خورش گمان است پیش‌تر خورشی نبود. بس نیکو و بامزه و گوارنده و پسنده‌ هرکسی است. و آن، چنان پزند که گوشت فربه باید که آن را به کارد پاره‌ها کنند چون فندقی هر ۱ به یک‌اندازه و روغن باید هر چه پاک‌تر و بهتر. پس به دیگدان بریزند... چون پیاز و گوشت به اندازه سرخ گردید، نیمه‌‌نخود [لپه] به‌اندازه افکنند، پس آب به‌اندازه ریزند و برافروزند تا نیک پخته شود. پس، زعفران به آب سوده [بسایند، مخلوط کنند] در آن ریزند که به رنگ زعفرانی گردد. و از داروها [ادویه‌ها] افشانند».

البته به قیمه بادمجان هم ارادت ویژه داشته و در ادامه نویسندگی است: «و بدان‌گاه که بادنگان [بادمجان] بُوَد، قیمه‌ بادنگان بهترین خورش‌‌هاست... بادنگان‌های سرخ‌کرده بدان افکنند تا نیک پخته گردد و نیک‌ترین خورش‌هاست».

با این ارج و قربی که قیمه نزد مردمان عهد قاجار داشته، معلوم است که واقعا چرا این غذا را برای پخت نذری و اطعام عزاداران محرم برمی‌گزیدند؛ غذای عزیز و لذیذ و همه‌پسند! 

شاهنشاه خورش‌ها و نخستین خورش جهان/ «قیمه» از کی غذای نذری محرم شد؟

ایرانیان دوره قاجار خورش قیمه را غذایی لذیذ می‌دانستند که پختش به‌دلیل دسترسی دائمی به مواد اولیه‌ آن، در تمام فصول سال امکان‌پذیر بود 

قیمه با گوشت قورمه

علاوه‌ بر علاقه ایرانیان دوره قاجار تا دوره حاضر به قیمه روایت‌های دیگری هم درباره جایگاه این خورش محبوب در میان غذاهای نذری وجود دارد؛ از جمله اینکه: «چرخشی بودن محرم که گاه به تابستان می‌افتاد و گاه به زمستان در گذر زمان محبوبیت قیمه را برای نذری افزایش داد؛ واقعا چرا که قیمه به‌دلیل امکان نگه‌داری لپه خشک، برخلاف قورمه‌سبزی و خورش بامیه و خورش کدو و... خورش تمام فصول است».

روایت دیگر اینکه: «نباید نقش زنان را در بسط و گسترش نذری‌های ایام محرم نادیده گرفت. زنان علاوه‌ بر اینکه در پخت غذای نذری در تکایا مشارکت داشتند، دارای مراسم مستقل خود نیز بودند. زنان دوره قاجار و پهلوی معمولا مراسم کوچکی را در این ایام در خانه‌هایشان برگزار می‌کردند و برای برآورده‌شدن حاجتشان نذری می‌دادند.

در این مراسم که بانوان مدیریت را به‌طور کامل بر عهده داشتند [برای بی‌نیازبودن از ذبح گوسفند و شقه‌کردن گوشت بوسیله مردان] از گوشت ذخیره‌ شده که به آن قورمه می‌گفتند، استفاده می‌کردند که این گوشت بیش‌تر مناسب قیمه بود و قیمه‌ بهتری با مزه خاصی با آن پخته می‌شد که مطلوبیت بیشتری از دیگر خورش‌ها داشت و پرطرفدار بود. گوشت قورمه در واقع گوشت خرد شده‌ است که پس از سرخ‌کردن در روغن در ظروف سفالی یا خیک نگهداری می‌شد. یکی از دلایلی که امروزه غذای نذری غالب این ایام قیمه است به این موضوع برمی‌گردد».

شاهنشاه خورش‌ها و نخستین خورش جهان/ «قیمه» از کی غذای نذری محرم شد؟

دیگ‌های نذری در دوره قاجار

ربط قیمه محرم به رضاخان!

روایت دیگری که از دلیل رواج طبخ قیمه در ایام محرم وجود دارد به دوره پهلوی اول بازمی‌گردد و ماجرا از این قرار است: «رضاخان که پیش از رسیدن به‌ سلطنت در مراسم سوگواری‌ ماه محرم شرکت می‌کرد پس از رسیدن به‌ حکومت تغییر رویه داد و به‌ تدریج مراسم عزاداری را ممنوع کرد. شهربانی برای برقراری مجالس عزاداری موانع و مشکلاتی به‌وجود آورد و از صاحبان تکایا و هیأت‌ها خواست برای برگزاری مراسم‌ ماه محرم اجازه بگیرند.

شاهنشاه خورش‌ها و نخستین خورش جهان/ «قیمه» از کی غذای نذری محرم شد؟
یک روایت درباره قیمه به ممنوعیت عزاداری در ایام محرم در دوره رضاخان و برگزاری مجالس عزا در خانه‌ها مربوط می‌شود

بعدها در دوره رضاخان حرکت دسته‌های عزادار نیز در ایام محرم ممنوع شد. حتی اگر احیانا در بعضی خانه‌ها مخفیانه و به‌صورت پنهانی مراسم عزاداری برپا می‌شد صاحبخانه‌ها تحت ‌تعقیب قرار گرفته و راهی زندان می‌شدند. نوحه‌گران و تعزیه‌خوانان دستگیر شدند... ممنوعیت عزاداری علنی در دوره رضاخان باعث شد تا این مراسم به‌ جای تکیه و حسینیه و مسجد، در منازل بزرگ و خانه‌باغ‌ها برگزار شود».

طبق این روایت در تهران قدیم در مراسم‌ محرم بیشتر با آبگوشت و گوشت کوبیده و گاهی عدس‌پلو از عزاداران پذیرایی می‌شد، اما از وقتی مجالس عزا به خانه‌ها رفت غذاهای نذری هم به سبک غذاهای خانگی نزدیک شد و قیمه به‌دلیل همه‌پسند بودن غذای اصلی شد.

شاهنشاه خورش‌ها و نخستین خورش جهان/ «قیمه» از کی غذای نذری محرم شد؟

قیمه با تمام روایت‌های متفاوتی که درباره‌اش وجود دارد همچنان محبوب‌ترین غذای نذری ایام محرم در ایران (IRAN) است

منبع خبر ( ) است و دیتانیوز در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. چنانچه محتوا را شایسته تذکر میدانید، اطلاع دهید.
به اشتراک بگذارید:
لینک کوتاه خبر: https://datanews.ir/?n=1122632
ما را در شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها دنبال کنید
آخرین اخبار : اجتماعی
مهارتِ یافتن فرصت شغلی از طریق اینترنت
۱۴۰۱/۰۵/۱۰-۰۷:۱۶

با توجه به پیشرفت روزافزون فناوری در تمام سطوح و گسترش آن، حوزه وسیعی از زندگی ما را به خود اختصاص داده و وابستگی ما به آن افزایش یافته تا جایی که به ۱ سبک زندگی تبدیل شده است.. مهمترین چیز در توسعه...

ارسال توسط : باشگاه خبرنگاران جوان
چه میزان از اموال را می‌توان وصیت کرد؟
۱۴۰۱/۰۵/۱۰-۰۶:۰۸

یکی از نگرانی‌های افراد این است که بعد از فوت اختیارشان را بر دارایی و اموالی که در طول زندگی و حیات به دست آورده اند از دست می‌دهند. تمام افراد مایلند دانسته باشند که اموالشان چگونه در میان وراث...

ارسال توسط : باشگاه خبرنگاران جوان
نحوه تشخیص درد عاطفی از دردهای عصبی
۱۴۰۱/۰۵/۱۰-۰۵:۲۴

درد دارای جنبه‌های فیزیکی و عاطفی و مولفه‌های حسی است که توضیح می‌دهد که بین درک درد فیزیکی و اجتماعی ارتباطات عصبی وجود دارد. ارتباط عصبی با درد عاطفی در مطالعات علوم اعصاب برجسته شده است، که نشان...

ارسال توسط : باشگاه خبرنگاران جوان
شاهنشاه خورش‌ها و نخستین خورش جهان/ «قیمه» از کی غذای نذری محرم شد؟
۱۴۰۱/۰۵/۱۰-۰۲:۳۶

«نادر میرزا قاجار» نواده «فتحعلی شاه قاجار» نیز در کتاب «خوراک‌های ایرانی» که به آشپزی دوره قاجار اختصاص دارد از این باور ایرانیان قاجاری پرده برمی‌دارد که قیمه متعلق به دوره ساسانیان و بلکه نخستین...

ارسال توسط : الف
فرار ناکام ۲ دختر نوجوان برای سفر به ترکیه
۱۴۰۱/۰۵/۱۰-۰۰:۲۰

بسته اخبار حوادث نهم مرداد ماه ۱۴۰۱: آخرین آمار مبتلایان «کووید-۱۹»/ سرقت‌های شبانه مردان نقابدار/...

ارسال توسط : تابناک